ABS, ESP, TDI, DSG i inne - co oznaczają skróty motoryzacyjne

Dowiedz się, co kryje się za popularnymi skrótami motoryzacyjnymi, takimi jak ABS, ESP, TDI, DSG czy ASR.

fot. Piotr Walczak

Od skrótów stosowanych do oznaczenia rozmaitych systemów w samochodach przeciętnemu kierowcy może zakręcić się w głowie. Tym bardziej, że współczesne auta obfitują w układy elektroniczne, których nazwy często w cennikach nie są rozwijane. Warto też wiedzieć, w co tak naprawdę wyposażone jest kupowane auto używane czy też co oznacza dany skrót silnika.

Zobacz też: ESP, tempomat, czujniki parkowania - jakie wyposażenie do auta?

Poniżej zamieszczamy odpowiednie opisy do najważniejszych i najpopularniejszych skrótów i określeń.

4 - MATIC - stały napęd na cztery koła w samochodach osobowych Mercedesa. Można go spotkać tylko w autach z automatyczną przekładnią.

4 - MOTION - napęd na wszyskie koła. Stosowany jest przez Volkswagena.

4WD - napęd na cztery koła.

8V, 16V - liczba i układ zaworów w silniku. Przy jednostce 8V mamy dwa zawory na cylinder, czyli w silniku czterocylindrowym znajduje się osiem zaworów. Z kolei przy 16V są cztery zawory na cylinder, czyli w silniku czterocylindrowym jest 16 zaworów.

A/C - klimatyzacja.

A/D - elektroniczny układ utrzymujący stałą prędkość pojazdu.

AB (airbag) - poduszka powietrzna. W nowych samochodach znajdziemy przynajmniej dwie poduszki czołowe: kierowcy i pasażera. W starszych pojazdach może nie być żadnej. Wchodzą one w skład biernych systemów bezpieczeństwa, mają zamortyzować uderzenie części działa (przede wszystkim głowy) w elementy auta podczas wypadku. Rośnie liczba samochodów i wersji wyposażeniowych, gdzie znajdują się także np. poduszki boczne, kurtyny czy airbag kolanowy - chroniący kolana kierowcy.   

ABC
- aktywna regulacja zawieszenia. Ma ona na celu aktywną kontrolę wychyłów nadwozia. Sprawdza się podczas szybkiej jazdy w zakrętach lub w czasie gwałtownego hamowania, gdy samochód ma tendencję do nurkowania. 

ABD - automatyczne blokowanie mechanizmu różnicowego.  

ABS - układ zapobiegający blokowaniu kół podczas hamowania. Jest on elementem układu hamulcowego. Pozwala np. na kontrolę nad autem/jego kierowalnością po mocniejszym wciśnięciu pedału hamulca.

ACC - aktywna kontrola prędkości i odstępu od poprzedzającego pojazdu. Pozwala dostosować odpowiednią szybkość, by zachować bezpieczną odległość. Gdy jest to konieczne, system może zahamować auto. Inna nazwa tego układu to ICC.
    
AFS - adaptacyjny system przednich świateł. Steruje on światłami mijania dostosowując ich wiązkę do warunków ruchu.

AFL - system doświetlania zakrętów przez przednie reflektory.  

ALR - automatyczne blokowanie napinacza pasów bezpieczeństwa.

ASR - system kontroli trakcji. Odpowiada za niedopuszczenie do uślizgu kół podczas przyspieszania, czyli tzw. buksowania. W chwili gdy rozpoznany zostanie poślizg któregoś z kół, zmniejszana jest jego prędkość. W praktyce, np. w momencie zakopania się samochodem choćby w piachu, czasem należy wyłączyć system, by koła mogły zabuksować. Inne nazwy tego układu to DCS lub TCS. 

AT - automatyczna skrzynia biegów.

Zobacz też: Eksploatacja skrzyń biegów - jak uniknąć kosztownych napraw

BAS
- elektroniczne wspomaganie układu hamulcowego. Wspołpracuje ono z ABS-em. Podczas gwałtownego, awaryjnego hamowania maksymalizuje działanie układu hamulcowego. U Forda np. występuje inna nazwa - EBA, u Skody - MBA.
 
CDI - silnik wysokoprężny Mercedesa z bezpośrednim wtryskiem oleju napędowego common rail.   

CDTI - silnik wysokoprężny z bezpośrednim wtryskiem paliwa. Stosowany w samochodach Opla.

CR/common rail - rodzaj wtrysku paliwa w silnikach wysokoprężnych. Zalety tego rozwiązania to m.in. równiejsza praca silnika, lepsze spalaniem paliwa, mniejszy hałas i ilość trucizn w spalinach.

CRD - diesle z wtryskiem common rail. Używane w markach: Jeep, Chrysler, Dodge.

CRDi
- silniki diesla stosowane w samochodach marek Kia i Hyundai.

Zobacz też: Hamulce - kiedy wymieniać klocki, tarcze i płyn - poradnik

D4 - czterocylindrowe silniki benzynowe Toyoty z bezpośrednim wtryskiem paliwa.

D4D - czterocylindrowe silniki dieslowskie Toyoty z bezpośrednim wtryskiem paliwa.

D5 - jednostka wysokoprężna Volvo z bezpośrednim wtryskiem paliwa.

DCI - silniki wysokoprężne Renault z bezpośrednim wtryskiem paliwa.

DID - wysokoprężne motory Mitsubishi z bezpośrednim wtryskiem paliwa.

DPF lub FAP - filtr cząstek stałych. Montowany jest on w układach wydechowych nowoczesnych silników wysokoprężnych. Oczyszcza gazy spalinowe z cząstek sadzy. Wprowadzenie filtrów DPF pozwoliło wyeliminować emisję czarnego dymu charakterystycznego dla starszych pojazdów z silnikami diesla. Wielu kierowcom element ten sprawia jednak masę kłopotów z oczyszczaniem go.

DOHC - podwójny wałek rozrządu w głowicy jednostki napędowej. Jeden z nich odpowiada za sterowanie zaworami ssącymi, drugi wydechowymi.

DSG - skrzynia biegów, którą wprowadził Volkswagen. Przekładnia ta posiada dwa sprzęgła - jedno dla biegów parzystych, drugie dla nieparzystych. Występuje w niej tryb automatyczny, jak też sekwencyjny tryb manualny. Automat działa tutaj bardzo szybko - zmiana biegów jest faktycznie natychmiastowa.  

DTI - jednostka wysokoprężna znana z aut Opla.

EBD - elektroniczny rozdział sił hamowania (przednich, tylnych, prawych i lewych kół).

EBS - elektroniczny system hamulcowy.

EDS - elektroniczna blokada mechanizmu różnicowego.

EFI - elektroniczny wtrysk paliwa do silników benzynowych.

ESP/ESC - elektroniczny system stabilizacji toru jazdy auta (zapobiega także poślizgom bocznym oraz zabezpiecza przed utratą sterowności). W chwili gdy czujniki wykryją poślizg samochodu - np. po wejściu w zakręt - układ przyhamowuje koła (jedno lub kilka), by pojazd wrócił na swój tor jazdy. Używane są różne określenia tego systemu w zależności od producenta samochodu: m.in. VSA, VDC, DSC, DSA.

Zobacz też: Odmrażacz czy skrobaczka? Sposoby na czyszczenie szyb ze śniegu

FSI - oznaczenie silników benzynowych z bezpośrednim wtryskiem paliwa. Opracowane zostały one przez Volkswagena.  

FWD - tak oznacza się auta z napędem na przednią oś.

GDI - silnik benzynowy z bezpośrednim wtryskiem paliwa Mitsubishi. Ma większą moc, niższe spalanie i emisję szkodliwych substancji do atmosfery w porównaniu z konwencjonalnym silnikiem.

GT - czyli gran turismo. Określa się tak sportowe, mocne wersje samochodów seryjnych.

HBA - hydrauliczny asystent hamowania pomagający w hamowaniu awaryjnym.   

HDC - system kontroli zjazdu z pochyłości. Ogranicza prędkość do zadanej szybkości.

HDI
- wysokociśnieniowy system zasilania silnika wysokoprężnego z wtryskiem bezpośrednim. Określa się też tak jednostki napędowe. Oznaczenie funkcjonuje w Peugeotach i Citroenach.

hill holder - tak nazywa się asystent ruszania pod górę. Auto możemy zatrzymać na wzniesieniu i nie stoczy się ono. Nie trzeba przy tym używać hamulca ręcznego. W chwili gdy ruszymy, układ przestaje działać.  

HPI - bezpośredni wtrysk benzyny pod wysokim ciśnieniem oraz oznaczenie silników benzynowych, które go wykorzystują. Rozwiązanie stosowane w Peugeotach i Citroenach. 

Zobacz też: Turbo w samochodzie - więcej mocy, ale i kłopotów. Poradnik

IDE - silniki benzynowe Renault z bezpośrednim wtryskiem paliwa.

isofix - system mocowania fotelików dziecięcych na siedzeniach samochodu.

JTD - dieslowskie jednostki napędowe Fiata, montowane także w Lanciach i Alfach Romeo. Mają bezpośredni wtrysk paliwa common rail.

JTS - to z kolei fiatowskie silniki benzynowe z bezpośrednim wtryskiem paliwa.

KM - liczba koni mechanicznych: np. 105 KM.

km/h - prędkość podana w kilometrach na godzinę: np. 120 km/h.

LED
- dioda emitująca światło. LED-y charakteryzują się znacznie dłuższą żywotnością niż tradycyjne oświetlenie samochodu. Wykorzystywane są najczęściej w tylnych światłach i modułach do jazdy dziennej.

LSD - mechanizm różnicowy o ograniczonym poślizgu.

MPI - silniki z wielopunktowym wtryskiem.

MSR - system antypoślizgowy uzupełniający ASR. Zapobiega on poślizgowi kół, gdy kierowca hamuje silnikiem. 

MT - ręczna skrzynia biegów.

MZR - rodzina silników benzynowych Mazdy.

MZR-CD - silnik Mazdy z wtryskiem common rail stosowany w obecnie produkowanych modelach.

RWD - to auta, które mają napęd na tylne koła.

SAHR - aktywny zagłówek firmy Saab. W momencie uderzenia w tył auta pozwala zmniejszyć ryzyko uszkodzeń kręgów szyjnych.

SBC - system elektronicznego sterowania układem hamulcowym. Stosowany jest w Mercedesach. Integruje z sobą inne systemy mające wpływ na hamowanie autem, czyli BAS, EBD czy ABS, ESP (częściowo).

SDI - wolnossący motor wysokoprężny z wtryskiem bezpośrednim. Jednostki te są charakterystyczne dla aut koncernu Volkswagen.

SOHC - oznacza się tak silniki, które mają jeden wałek rozrządu w głowicy.

SRS - system bezpieczeństwa biernego, w skład którego wchodzą napinacze pasów bezpieczeństwa wraz z airbagami.

Td4/Td5 - diesle stosowane w Land Roverach.

TDCI - silniki Forda, wysokoprężne, posiadające bezpośredni wtrysk common rail. 

TDDI - diesel Forda z turbodoładowaniem i intercoolerem.

TDI - turbodiesel z bezpośrednim wtryskiem paliwa. Oznaczenie to stosuje sie w autach koncernu Volkswagen.

TDS - stosowana przez BMW mocniejsza wersja wysokoprężnego silnika TD.  Oznaczenia TD albo dawniej D stosowane były w całej masie aut, bez względu na producenta. Motor TDS montowany był też np. w Oplu Omedze. Opinie wielu użytkowników są takie, że w Oplu był on bardziej awaryjny i sprawiał wiecej kłopotów. 

Zobacz też: Tuning silnika – w poszukiwaniu mocy - poradnik

TSI - oznaczenie to dotyczy podwójnie doładowanych silników benzynowych. Jest to rozwiązanie opracowane przez Volkswagena, dzięki któremu zwiększa się moc jednostki napędowej, jednocześnie nie powodując większego zużycia paliwa w porównaniu do zwykłego silnika.

TFSI - silniki te to także doładowane benzyniaki - montowane w autach marki Audi - wyróżnia je duża moc, a stosunkowo niewielkie zużycie paliwa.

TiD - turbodiesel montowany w Sabach.

TTiD - podwójnie doładowana jednostka stosowana w Saabach.

V6 - widlasty silnik mający 6 cylindrów.

V8 - widlasta jednostka z ośmioma cylindrami.

VTEC
- elektroniczne sterowanie zaworami, system zmiennych faz rozrządu. Stosowany w Hondach.

VTG - turbosprężarka mająca zmienną geometrię turbiny. Ma to niwelować tzw. turbodziurę.

VVT-I - system zmiennych faz rozrządu. Występuje w Toyotach.

Zetec - czterocylindrowe silniki benzynowe produkcji Forda mające po cztery zawory na cylinder. W głowicy znajdują się dwa wałki rozrządu.

Opinia - Radosław Jaskulski, trener techniki bezpiecznej jazdy w Szkole Auto Skody:
Rzeczywiście, technika motoryzacyjna idzie tak szybko do przodu, że w autach znajdujemy teraz coraz to nowsze i lepiej rozwinięte technologie niż jeszcze pół czy rok temu. Jeśli chodzi o systemy bezpieczeństwa czynnego, kilka z nich zasługuje na szczególną uwagę i warto przy zakupie nowego albo używanego pojazdu sprawdzić, czy się w nim znajdują. Bo są naprawdę pomocne.

Podstawa to oczywiście ABS. Samochodem bez ABS-u to tak, jakbyśmy jeździli wozem konnym. Często spotykam się z tym, że ludzie chcący kupić używany, starszy samochód mówią: "A po co mi ABS? Jest klima, to wystarczy". Moja odpowiedź jest krótka. Jeśli stawiasz komfort ponad bezpieczeństwo, to bardzo dziwny, nielogiczny ale twój wybór. Chcę podkreślić, że dobrze jest dowiedzieć się, jaki ABS znajduje się w aucie. Starsze generacje tego systemu były efektywne, działały, ale sterowały osiami pojazdu. Jadąc z górki, gdy auto wpadło w poślizg, tył mógł zacząć uciekać jeszcze mocniej. W nowszych generacjach pojawił się układ rozdziału sił hamowania na poszczególne koła. Świetne rozwiązanie.

Przy układzie hamulcowym ważnym systemem jest wspomaganie nagłego hamowania. Dobrze jednak sprawdzić w bezpiecznym miejscu, jak on w konkretnym modelu działa. We wszystkich włącza się natychmiast po mocnym wdepnięciu pedału hamulca, ale nie zawsze w takim samym czasie włączają się takie funkcje, jak np. efekt włączonych świateł awaryjnych. Pamiętajmy też, że jeśli przed zupełnym zatrzymaniem się pojazdu kierowca zdejmie choć na chwilę nogę z gazu, bo np. zagrożenie minęło, system się wyłączy.

Dochodzimy do ESP. To tak naprawdę kopalnia systemów, bo ma ogromną ilość funkcji. Mimo że nowinki śledzę i staram się być na bieżąco, wszystkich nie jestem w stanie zapamiętać. W każdym bądź razie ESP jest świetnym rozwiązaniem. Utrzymuje stabilność toru jazdy samochodu, włącza się - gdy choćby tył zaczyna wyprzedzać przód pojazdu - naprawdę natychmiastowo. Obecne układy ESP ingerują we wszystkie koła, by wytracić w krytycznej sytuacji na drodze prędkość jak najszybciej. ESP posiada jedną potężną przewagę nad każdym kierowcą, że zawsze reaguje tak samo i od pierwszego ułamka sekundy, a nie po jednej sekundzie, kiedy minie czas reakcji.

Tekst i zdjęcie: Piotr Walczak

Autor: Piotr Walczak
1komentarzy
Dodaj nowy komentarz

Komentarze (1)

Autor stawia tu komfort(klima), awaryjność i koszty serwisowania (auto z ABS się bardziej psuje bo ma dodatkową rzecz - ABS) niżej niż to że auto jest "nowoczesne"
quiqui, 18.07.2012, 17:26