Rozrząd - wymiana, napęd paskiem i łańcuchem. Poradnik

Rozrząd, a ściślej mówiąc komplet do jego napędu, należy regularnie wymieniać. Inaczej grożą nam poważne awarie.
Silnik
Silnik

fot. Piotr Walczak

Rozrząd to jeden z najważniejszych mechanizmów w silniku. Aby czterosuwowy motor mógł pracować, muszą otwierać się zawory, które wpuszczają mieszankę paliwowo-powietrzną. Po pracy jaką wykonają, spaliny powinny wydostać się przez kolejne zawory.

Zobacz też: Hamulce - kiedy wymieniać klocki, tarcze i płyn - poradnik

Czas otwarcia poszczególnych zaworów jest ściśle określony i w autach odbywa się to poprzez pasek albo łańcuch rozrządu. Są to elementy, których zadaniem jest przekazywanie napędu z wału korbowego na wałki rozrządu. W starszych konstrukcjach były to tzw. laski popychacze - nie było bezpośredniego napędu na wałki.

Pasek a łańcuch

- Trzy czwarte obecnie jeżdżących po naszych drogach samochodów wyposażonych jest w paski rozrządu - mówi Robert Storonowicz, mechanik z Białegostoku. - Powody są proste: paski są tańsze, lżejsze i pracują znacznie ciszej, co jest istotne z punktu widzenia komfortu.

Co do wytrzymałości paska i łańcucha, wszystko zależy od producenta auta. Są pojazdy, gdzie paski wytrzymują przebieg nawet 240 tysięcy kilometrów lub 10 lat. W znacznej większości samochodów okresy te są znacznie krótsze - najczęściej wynoszą 60 albo 90 tysięcy kilometrów. Im auto jest starsze, dobrze jest skracać te przebiegi.

Łańcuchy czasami wytrzymują przez cały okres eksploatacji samochodu, choć wszystko zależy od danego modelu. Są takie, gdzie po kilkuset tysiącach kilometrów też zalecana jest ich wymiana wraz z kołami zębatymi. Częściej wymienia się elementy napinające oraz prowadzące łańcuch. 

Trzeba pilnować terminów

W przypadku rozrządu nie da się - tak jak przy innych elementach eksploatacyjnych samochodu - sprawdzić jego stanu. Nie jest tak, że wystarczy przyjechać do warsztatu, a mechanik oceni wzrokowo lub poprzez badanie, czy powinniśmy coś wymieniać. Należy po prostu trzymać się zaleceń producenta auta i co pewien czas być przygotowanym na taki wydatek.

W przeciwnym razie, bez żadnych sygnałów świadczących o zbliżających się problemach, ewentualna awaria często spowoduje koszty idące w tysiące złotych. W wielu starszych autach naprawa bywa wtedy w ogóle nieopłacalna. Remont kapitalny silnika to praktycznie wyrok śmierci dla samochodu.

Zobacz też: Układ chłodzenia - wymiana płynu i kontrola przed zimą. Poradnik

Wymiana samego paska to nie wszystko. Obok niego jest jeszcze szereg innych elementów współpracujących:
- rolki prowadzące,
- uszczelniacze wałków rozrządu i wału korbowego,
- rolka napinająca.

Jeżeli pompa wody jest napędzana paskiem, przy wymianie należy sprawdzić i ją. Nierzadko zdarza się, że również ten element trzeba wymienić.

Uwaga na używane auta

Istotne jest, aby podczas wymiany rozrządu mechanik dokładnie obejrzał, czy z silnika nie ma żadnych wycieków oleju. To szczególnie istotne przy starszych, kilkunastoletnich autach, gdzie olej lubi się sączyć. Chodzi głównie o uszczelniacze wałków, ponieważ przeoczenie skutkuje szybszym zużyciem paska rozrządu.

Dlatego też pracownicy serwisów podkreślają, że po zakupie używanego pojazdu trzeba w pierwszej kolejności wymienić rozrząd. Chyba, że od poprzedniego właściciela otrzymamy książkę serwisową z wpisaną datą takiej operacji i - to przede wszystkim - informacją, przy jakim przebiegu była robiona. Oczywiście inna możliwość to choćby okazanie ze strony sprzedającego faktury dotyczącej takiej usługi w serwisie.

Co prawda, mechanik oczywiście może spojrzeć, czy pasek jest w dobrym stanie. Tyle, że ładnie wyglądający na pierwszy rzut oka, może być faktycznie już na tyle zużyty, że pęknie zaraz po wyjechaniu z warsztatu. Żaden fachowiec nie zagwarantuje po oględzinach, że wszystko jest w porządku.

Zobacz też: Pomyłka przy dystrybutorze. Co robić? Poradnik

Wymiana kompletu do napędu rozrządu kosztuje (części i robocizna) od około 300 zł w tanich autach. Skomplikowane konstrukcje silnikowe to znacznie wyższe koszty, wynoszące ponad 1000 czy 1500 zł.

Objawy awarii

Sęk w tym, że w przypadku rozrządu takich sygnałów praktycznie nie ma. Występują one niezwykle rzadko, np. w przypadku uszkodzenia którejś z rolek czy pompy wody, towarzyszy temu specyficzny dźwięk - wycie albo huczenie.

Nigdy na pych

Pamiętajmy, że uruchamianie samochodu w ten sposób, ma prawo skończyć się źle. W przypadku układów rozrządu, gdzie znajduje się pasek, może nastąpić przestawienie faz rozrządu lub - w skrajnym wypadku - zerwanie paska.

To z kolei bezpośrednia przyczyna awarii, prowadzących nawet do remontu silnika. Niebezpieczeństwo jest znacznie mniejsze w przypadku łańcucha rozrządu.

Tekst i zdjęcie: Piotr Walczak

Autor: Piotr Walczak
12komentarzy
Dodaj nowy komentarz

Komentarze (12)

Komentarz został usunięty.
Wymieniasz uszczelkę pod głowicą. Planujesz głowicę. Niestety, ale silnik w tej chwili staje się kolizyjny.
lolo, 10.11.2011, 23:33
Komentarz został usunięty.
a nie o wybrykach motoryzacyjnych , a opel mial kilka takich calibra , tigra , manta
343, 11.11.2011, 20:34
Wczesniej jeździłem Toyotą Avensis teraz mam kolejną nowszy model. W starej z 2002 i nowszej z 2009 jest łańcuch zamiasta paska rozrządu. Wymiana co 600.000 km ! Szybciej wymieni się auto niż ten łańcuch.
xd, 11.11.2011, 04:11
Żebyś się czasem nie zdziwił. za 150.000km zapali sie lampka i bedziesz miał robotę he he
Leo, 29.03.2013, 00:01
A co jest w Toyocie Avensis z roku 2005 pasek czy łańcuch HbAaG
florek, 13.11.2011, 21:37
Sam się może zaszczep przeciw grypie a o wymianie to ja decyduje a nie warsztat.
GośćCzytelnjk, 14.11.2011, 11:11
Co to za specjalista napisał ? Dla rozrządu i paska także - nie ma różnicy czy silnik uruchamia rozrusznik, czy napęd pochodzi od skrzyni biegów.
Gdyby autor się trochę zastanowił, to by sobie (może?) przypomniał że każdy silnik posiada na jednym końcu wału korbowego kółko napędzające rozrząd , a na drugim koło zamachowe . Z kołem zamachowym współpracuje rozrusznik i poprzez sprzęgło także skrzynia biegów.
Auta z automatyczną skrzynią biegów (dla większości producentów) nie wolno holować, ani uruchamiać na tzw. PYCH - bo zaciąganie liną nie jest pchaniem. Pozdrawiam
KS
PlesSaK, 09.02.2012, 17:38
"Dla rozrządu i paska także - nie ma różnicy czy silnik uruchamia rozrusznik, czy napęd pochodzi od skrzyni biegów". No nie do końca, ogólnie podczas "prawidłowo" przeprowadzonej próby uruchamiania na tzw. pych nie powinno być żadnych niespodzianek, ale jest właśnie jest pewne ale... Szkopuł tkwi w tym, iż rozrusznik ma dany zakres obrotów w którym pracuje i moment obrotowy przenoszony na wał jest w miarę stały, a podczas rozruchu "na pych" nie mamy nad tym kontroli co przy nieodpowiedniej prędkości, biegu i kontroli sprzęgła może się skończyć w ekstremalnych wypadkach nawet pęknięciem wałka rozrządu (sam byłem świadkiem takiego zajścia). Sam pasek nie musi zostać zerwany, wystarczy, że przeskoczy choćby o ząbek czy dwa no i mamy przesunięte fazy rozrządu, efekty tego mogą być takie same jak w przypadku jego zerwania. Generalnie w autach z łańcuszkiem rozrządu nie powinno się nic stać, ale jak życie mnie przekonało (epizod z pękniętym wałkiem) lepiej dmuchać na zimne i wymieniać na czas napęd rozrządu razem z paskiem i unikać rozruchu "na pych". Pozdrawiam. .
Borygo, 02.09.2013, 01:58
Opel Astra F. 2 sztuki - poszedł rozrząd, koszty 1300-1500.
Dobra rada: zmieniajcie rozrząd nawet częściej niż zalecany przebieg. Bo inaczej będziecie żałować..
xz, 05.10.2012, 20:58
Mam Honde Accord '93 cacuszko ale niestety .... nie dopilnowałem rozrządu i poleciało.... Ah, szkoda słów bo auto ma super wygląd a nie opłaca się go już naprawiac..... Zrobilem wprawdzie na tym pasku tylko 30 tys ale wiek paska (8 lat temu była wymiana) też ma znaczenie
sutatus@gmail.com, 01.12.2012, 07:49
Komentarz został usunięty.
.Niewiele samochodów posiada silnik z rozrządem bezkolizyjnym.Pamiętajmy o wymianie rozrządu ,zgadzam się.
ward, 28.10.2013, 10:09
Komentarz został usunięty.