Wymiana oleju silnikowego w samochodzie – poradnik

Współczesne oleje silnikowe należy klasyfikować przede wszystkim pod względem gęstości. Najrzadsze są oleje syntetyczne, pośrednie półsyntetyki, a najgęstsze mineralne. Pozostałe cechy wynikają z rozmaitych dodatków i technologii stosowanych przez ich wytwórców. Na rynku coraz więcej mamy także specjalnych produktów dedykowanych do silników zasilanych gazem LPG lub olejem napędowym.

Nie eksperymentuj

Na pytanie, jak wybrać najodpowiedniejsze smarowanie dla swojego silnika, mechanicy zwykle odpowiadają – należy trzymać się jednego rodzaju i producenta oleju.

Jeżeli samochód przez cały czas jeździł na syntetyku, a właściciel nie zaobserwował aby go ubywało, przy kolejnej wymianie powinien zastosować ten sam olej. To samo dotyczy innych rodzajów oliwy. Jeśli nie ma ubytków, zostajemy przy dotychczasowym rodzaju. Z biegiem czasu zmiana jest dopuszczalna, ale tylko z oleju rzadszego na gęstszy. Syntetyk zmieniamy na półsyntetyk, ale nigdy nie robimy zamiany w drugą stronę. - Rzadszy olej może szybko wypłukać z silnika nagromadzony nagar i doprowadzić do przedmuchów – wyjaśnia Stanisław Płonka, mechanik samochodowy z Rzeszowa.

Dlatego kupując używany samochód dobrze jest zapytać poprzedniego właściciela, jaki stosował do tej pory olej.

Mineralny nie zawsze dobry

Duży przebieg silnika nie oznacza wcale, że należy zalać do niego olej mineralny, zwłaszcza jeśli jego producent nie zaleca stosowania takiej oliwy. Jeśli poprzedni właściciel samochodu stosował syntetyk lub półsyntetyk, my możemy robić to samo. Ma to wiele zalet.

- Olej mineralny jest dużo gęstszy i szczególnie zimą może sprawiać kłopoty z rozruchem silnika. Poza tym, zanim po rozruchu naprawdę dobrze zacznie smarować silnik, mija dłuższa chwila, co może przyspieszać zużycie części – podkreśla mechanik.

Inne smarowanie przy LPG

Producenci nowoczesnych olejów przekonują, że specjalnego smarowania wymagają silniki zasilane gazem LPG. Jako główny powód podają panujące w takich jednostkach wyższe temperatury. Nie bez znaczenia jest także fakt, że gaz jest mniej płynny od benzyny. Dlatego na rynku dostępnych jest coraz więcej specjalnych olejów dedykowanych do silników zasilanych LPG. Zdania, co do tego, czy warto je stosować, są podzielone.

Józef Sitarz ze sklepu motoryzacyjnego SZiK w Rzeszowie przekonuje, że ważne jest, aby olej był bardziej tłusty i odporny na wysokie temperatury – A w tej chwili właściwie wszystkie oleje zachodnich marek spełniają te normy. Tylko w przypadku krajowych wyrobów należy wybierać te przeznaczone właśnie do silników zasilanych gazem.

Litr specjalnego półsyntetyka kosztuje ok. 14-20 zł.

Specjalne wymagania diesla

Szczególnego traktowania wymagają jednostki wysokoprężne, które podczas pracy wytwarzają dodatkowe zanieczyszczenia np. w postaci sadzy. Co prawda większość z nich w czasie jazdy wydostaje się przez układ wydechowy, ale część trafia też do oleju. To zmniejsza jego płynność i utrudnia smarowanie silnika. Dlatego diesla warto zalać specjalnym olejem.

Najłatwiej dobrać go do starego silnika. Tu zazwyczaj poleca się te gęstsze, czyli 15W40 i 10W40. W przypadku nowoczesnych jednostek sprawa jest trudniejsza. Te wyposażone w filtry cząstek stałych wymagają smarowania nowoczesnymi olejami niskopopiołowymi.

Specjalnej ochrony wymagają również silniki, w których zastosowano pompowtryskiwacze. Do nich najlepsze są oleje o specyfikacji 505-01 ze specjalnymi dodatkami, w tym uszlachetniaczami. Nie warto na tym oszczędzać, bo ewentualne naprawy pompowtryskiwaczy z reguły są bardzo drogie.

Cenne uwagi na temat wymany oleju samochodowego

Jeśli nie wiesz, jakiego oleju używał poprzedni właściciel twojego auta, przed kolejną wymianą poproś mechanika o ocenę stanu silnika. Jeżeli nie stwierdzi żadnych przedmuchów i wycieków, lepiej kupić olej droższy, syntetyczny lub półsyntetyk. W odróżnieniu od mineralnego pracują one dobrze w szerszym przedziale temperatur i zapewniają silnikowi lepsze smarowanie.

Do samochodów z dużym przebiegiem (ok. 200-300 tys. km) zaleca się stosowanie specjalnych olejów, uszczelniających silnik. Zawierają one substancje redukujące spalanie oleju i wycieki, przez co udaje się przedłużyć życie silnika. Najczęstsze przyczyny ubytku oleju to:
- nieszczelności silnika - wycieki m.in. poprzez simeringi i uszczelki
- spalanie oleju wynikające ze zużytego układu tłokowo-korbowego lub zużycia uszczelniaczy zaworów
- w przypadku samochodów z turbodoładowanymi silnikami wysokoprężnymi, awaria turbosprężarki. Wówczas olej jest wyrzucany do układu wydechowego

Coraz więcej firm sprzedaje oleje z beczki, które są nawet o 15 proc. tańsze od tych pakowanych w małe butelki. W warsztacie można poprosić o pustą butelkę, do której serwisant wleje resztkę oleju, który przyda się np. na dolewkę.

Bartosz Gubernat
fot. Bartosz Gubernat